De illegale productie van sigaretten blijft in België op volle toeren draaien. Dat blijkt uit het antwoord van minister van Financiën Jan Jambon op mijn parlementaire vraag. De cijfers zijn hallucinant: sinds 2020 werden in ons land 946 miljoen namaaksigaretten in beslag genomen, goed voor 394 miljoen euro aan accijnzen, btw en invoerrechten. De strijd tegen de illegale sigarettenindustrie moet worden verdergezet. Dat gebeurt best via de versterking van de huidige internationale samenwerking.
Industriële schaal, verspreid over heel België
Uit de ingediende parlementaire vraag blijkt dat de productie van illegale sigaretten in ons land geen randfenomeen is. Zo zijn er in 2025 maar liefst negen illegale productiesites voor sigaretten ontdekt. Die lagen verspreid over het land: drie in Limburg, twee in Oost-Vlaanderen, twee in West-Vlaanderen, een in Luik en in Antwerpen. Daarnaast werden nog eens acht opslagplaatsen ontdekt, onder meer in West-Vlaanderen, Henegouwen en Waals-Brabant. De criminele organisaties opereren daarbij bijzonder professioneel. De productie gebeurt niet op één plaats, maar wordt opgesplitst: ruwe tabak wordt versneden op een andere locatie dan waar sigaretten worden geproduceerd of opgeslagen. Zo proberen de netwerken onder de radar van politie en douane te blijven. En dat komt met een prijs. In 2025 alleen al werd voor 71,7 miljoen euro aan belastingen ontdoken via namaaksigaretten. Limburg en West-Vlaanderen springen eruit als provincies waar de grootste bedragen aan ontweken accijnzen werden vastgesteld.
Bijna één miljard sigaretten uit de handel gehaald
De omvang van de inbeslagnames toont hoe wijdverspreid het fenomeen is. Tussen januari 2020 en eind november 2025 nam de Belgische Douane net geen 950 miljoen sigaretten in beslag. In 2025 gaat het voorlopig om bijna 150 miljoen stuks, met West-Vlaanderen en Limburg op kop. De havens blijven een belangrijke toegangspoort. Sinds 2020 werden in Antwerpen en Zeebrugge samen meer dan 94 miljoen sigaretten onderschept. Voor 2025 zijn nog geen aparte havengegevens beschikbaar.
Internationale netwerken
Het grootste probleem dat komt kijken bij de illegale productie is niet de gemiste inkomsten, maar de georganiseerde criminele netwerken die erachter schuilgaan, met vertakkingen binnen de Europese Unie en daarbuiten. Regelmatig worden dadergroepen uit Oost-Europa genoemd in lopende onderzoeken. Dit gaat over criminelen die over de grenzen heen opereren en grote criminele netwerken in stand houden met alle gevolgen van dien. België werkt daarom nauw samen met buitenlandse douanediensten en Europese instanties zoals Europol en OLAF. Binnen het Europese EMPACT-programma tegen georganiseerde criminaliteit speelt ons land zelfs een leidende rol in de strijd tegen accijnsfraude op tabaksproducten.
De regering moet de strijd tegen illegale sigaretten verder te zetten en de internationale samenwerking te blijven versterken. Het is duidelijk dat Europese en internationale samenwerking loont. België moet daarin een leidende rol blijven spelen. De problematiek is immers wijdverspreid in de EU. Dankzij de samenwerking met onze Europese partners kan de distributie beter in kaart gebracht worden, worden best practices en informatie gedeeld en kunnen gezamenlijke acties op touw worden gezet. Zo kunnen we deze vertakte georganiseerde misdaadbendes in hun geheel treffen. Men dient alles op alles te zetten om deze criminele industrie een halt toe te roepen.
