Autocriminaliteit zit duidelijk in de lift. Uit de cijfers die ik opvroeg, blijkt dat er in 2024 meer dan 13.000 nummerplaten werden gestolen, ruim 5.700 autodiefstallen gebeurden en dat vervalsingen fors toenemen. Dagelijks verdwijnen in België ruim 36 nummerplaten, en tegelijk werden 5.703 auto’s gestolen. Het is duidelijk dat een belangrijk deel van dit probleem voortkomt uit ontoereikende detectiemogelijkheden voor valse nummerplaten. We moeten werk maken van gerichte systemen, directe detectie en onmiddellijke sanctionering.
Nummerplaatdiefstal als stille motor van criminaliteit
Nummerplaatdiefstal is allesbehalve een onschuldig feit. Gestolen en vervalste platen worden gebruikt bij ramkraken, autodiefstallen, vluchtmisdrijven en andere vormen van georganiseerde criminaliteit. Tussen 2019 en 2024 werden in België maar liefst 84.123 nummerplaten gestolen. In de ergste gevallen worden deze platen ingezet voor drugssmokkel, wapenhandel en zelfs mensensmokkel. Dit onderstreept hoe belangrijk het is dat gestolen nummerplaten meteen gedetecteerd worden, zodat de politiediensten onmiddellijk op de hoogte zijn, in actie kunnen schieten en het voertuig kunnen onderscheppen.
Nummerplaten troef in Henegouwen
De problematiek is bovendien geografisch sterk geconcentreerd. Henegouwen spant de kroon met 3.122 gestolen nummerplaten in 2024, gevolgd door Brussel (2.355) en Luik (2.308). Aan het andere uiteinde staat Luxemburg met 219 gevallen. Hetzelfde patroon zien we bij autodiefstallen: in 2024 werden in België 5.703 voertuigen gestolen, waarbij Henegouwen opnieuw het zwaarst getroffen was met 1.666 geregistreerde feiten. Over de periode 2019-2024 gaat het om een totaal van 33.607 autodiefstallen.
West-Vlaanderen houdt stand, maar alarmsignalen blijven
West-Vlaanderen doet het in vergelijking met andere provincies relatief goed, maar is zeker niet gevrijwaard. In 2024 werden 727 nummerplaten gestolen, een stijging tegenover voorgaande jaren. Politiezones Brugge (122), Grensleie (100) en VLAS (95) vallen daarbij op. Ook bij autodiefstal noteerde West-Vlaanderen 316 feiten, met politiezone Grensleie als zwaarst getroffen (68 geregistreerde diefstallen). Dat vooral grenszones hogere cijfers laten optekenen, wijst op het blijvende probleem van grenscriminaliteit.
Vervalst, zonder dat iemand het weet of ziet
Een ander verontrustend fenomeen is de opmars van vervalste nummerplaten. In 2024 registreerde de politie 519 gevallen van namaking of vervalsing, een stijging van meer dan 22 procent tegenover 2019. Brussel telde 106 gevallen en is daarmee verantwoordelijk voor een vijfde van alle vaststellingen. West-Vlaanderen kent met 35 gevallen een beperkt aantal, maar ook daar is de trend stijgend. In politiezone Oostende werd bijna een kwart van de provinciale vervalsingen vastgesteld.
Deze cijfers zijn slechts het tipje van de ijsberg zijn. De kern van het probleem ligt bij de technologische achterstand van de overheid: ons huidig cameranetwerk kan niet onderscheiden of een nummerplaat echt of vervalst is. Dat betekent dat een groot deel van deze criminaliteit waarschijnlijk niet wordt opgemerkt, en dat is bijzonder zorgwekkend.
Ambitie vs. Realiteit
In zijn antwoord benadrukt de minister vooral de uitbreiding van het cameranetwerk en het beter leesbaar maken van nummerplaten. Concrete maatregelen om vervalste nummerplaten automatisch op te sporen, zijn er voorlopig niet. Het gebruik van artificiële intelligentie wordt slechts overwogen binnen de grenzen van de privacywetgeving. Voor mij is dat echter onvoldoende ambitieus: privacy en veiligheid moeten hand in hand gaan, maar vandaag varen we nog een stukje blind. Zonder investeringen in detectiemogelijkheden voor valse nummerplaten zullen we altijd achter de feiten blijven aanlopen.
