Reizigers en treinpersoneel worden steeds vaker het slachtoffer van agressie en fysiek geweld voor, tijdens of na een rit met de trein. Dat blijkt uit cijfers die ik opvroeg bij de minister van Binnenlandse Zaken. In 2024 steeg het aantal geregistreerde gevallen van fysiek geweld op treinen met 74% en in stations met 28% ten opzichte van 2020. Ik trek al langer aan de alarmbel en ik herhaal hierbij mijn oproep voor meer blauw op en naast de trein, en een geïntegreerd veiligheidsplan waarin lokale politie, Spoorwegpolitie en Securail als één team samenwerken. Treinstations mogen geen blinde vlek zijn in het veiligheidsbeleid van de minister.
Volgens NMBS werden in 2025 bijna 2.600 meldingen van verbale en/of fysieke agressie tegen NMBS-personeel geregistreerd. Dat is een stijging van net geen 24%.ten opzichte van 2024 en komt neer op ruim zeven meldingen per dag. Dit is dus geen ongelukkig incident, dit is een echt maatschappelijk probleem. Personeelsleden die gewoon hun job goed willen doen, verdienen het niet om elke dienst met angst te beginnen.
Incidenten op de trein
Het aantal geregistreerde feiten van fysiek geweld op treinen tegenover zowel treinpersoneel als passagiers steeg van 84 in 2020 naar 146 in 2024, een toename van maar liefst 74%. Voor de eerste helft van het jaar 2025 zitten we al op een totaal van 79 incidenten. Henegouwen is koploper met 25 feiten in het jaar 2024, gevolgd door Brussel-Hoofdstad met 22 feiten, een stijging van maar liefst 175% ten opzichte van 2020. Enkel in de provincies Vlaams-Brabant en Luxemburg daalt het aantal incidenten op de trein licht.
Incidenten in stations
In de stations en stopplaatsen liep het aantal gewelddadige feiten op van 654 in 2020 naar 840 in 2024, een stijging van 28%. Brussel-Hoofdstad blijft daar met 241 feiten in 2024 veruit de regio met de meeste gevallen, maar de snelste stijger is Oost-Vlaanderen, waar het aantal feiten sinds 2020 meer dan verdubbelde tot 145. Henegouwen (87) en Antwerpen (84) volgen op plaatsen drie en vier. Ook voor de eerste helft van 2025 houdt de rangorde stand.
Ook West-Vlaanderen ontsnapt niet
Ook in West-Vlaanderen wijzen de cijfers in dezelfde richting. Het aantal feiten van fysiek geweld op treinen verdubbelde er sinds 2020 (van 6 naar 14 in 2024), terwijl het geweld in en rond station steeg van 59 naar 82 feiten. Dit is geen ver-van-mijn-bedshow. Onze eigen reizigers en stationsomgevingen voelen deze onveiligheid elke dag. Als Kamerlid neem ik geregeld de trein naar Brussel en ik kan meespreken over dit onveiligheidsgevoel.
De totale criminaliteit vertelt een ander verhaal
Wanneer we niet enkel naar fysiek geweld kijken, maar naar alle criminele feiten samen, dan verschuift het beeld. Dat gaat dan bijvoorbeeld over diefstal, dealen en vandalisme. Op de trein steeg het totaal weliswaar van 2.356 feiten in 2020 naar 3.242 feiten in 2024, maar in stationsomgevingen daalde het net, van 16.296 naar 14.495. Brussel-Hoofdstad blijft in beide categorieën veruit de regio met de meeste feiten, met 1.210 feiten op de trein en 6.595 in de stations. De provincie wordt gevolgd door Antwerpen en Oost-Vlaanderen. West-Vlaanderen springt er in dit verhaal uit: op de trein steeg de totale criminaliteit met 53%, maar in stationsomgevingen daalde ze net met 16%.
Cd&v vraagt om een nationaal actieplan
Het gaat het om een maatschappelijk probleem, waarvoor een duidelijk politiek signaal nodig is. Dat bestaat volgens hem uit betere samenwerking, maar ook meer zichtbaarheid van politie in stations en de mogelijkheid om op te treden bij gewelddadige incidenten. Meer blauw in de buurt kan al heel wat doen: “Het is echt not done dat treinreizigers en -personeel zo vaak worden aangevallen op de trein of in het station. We moeten dat serieus nemen en maatregelen treffen: meer blauw in de buurt en een sterke samenwerking tussen de lokale politie, Spoorwegpolitie en Securail. Die opereren vandaag nog te vaak naast elkaar, met onvoldoende stroomlijning, mensen en middelen. Het is logisch dat de lokale politie dit niet alleen kan doen, dus is die samenwerking des te belangrijker om de veiligheid van iedereen die de trein neemt te garanderen.” Daarnaast kan er ook meer ingezet worden op preventie in samenwerking met lokale besturen, aldus Demon: “Denk daarbij aan een betere inrichting van het openbaar domein die veiligheid stimuleert, betere publieke verlichting, en zo verder. Ik blijf hier op aandringen bij de minister van Binnenlandse Zaken,” concludeert het parlementslid.
