De leegstand van federale overheidsgebouwen blijft een structureel probleem. Uit het antwoord van minister Matz op mijn parlementaire vraag blijkt dat er in heel België momenteel meer dan 380.000 m² vloeroppervlakte volledig of gedeeltelijk leegstaat. Dat komt overeen met een leegstandspercentage van 5,43% van het totale patrimonium. De cijfers zijn zorgelijk. In tijden van begrotingscrisis blijft de federale overheid miljoenen euro’s verliezen aan gebouwen die grotendeels stof staan te vergaren. Dat is geld van de belastingbetaler dat letterlijk niets opbrengt.
Nieuwe cijfers, zelfde probleem
De problematiek is niet nieuw. In juli 2024 kaartte ik het dossier rond het Financiecentrum in Brugge al aan, waarvoor jaarlijks 2,4 miljoen euro huurgeld werd betaald terwijl het leegstond. Daarom vraag ik jaarlijks de cijfers over de leegstand op bij de minister bevoegd voor de Regie der Gebouwen. Tot mijn verbazing krijg ik elk jaar andere gegevens. De Regie der Gebouwen lijkt elk jaar naar nieuwe manieren te zoeken om mijn vragen op een zo vaag mogelijke manier te beantwoorden. Zo beweert men bijvoorbeeld dat het onmogelijk zou zijn om de historische evolutie van de leegstandscijfers te bezorgen. Men kijkt blijkbaar niet verder dan de dag van vandaag. Ik vraag mij oprecht af hoe men met een dergelijke houding een degelijke beheersstrategie kan ontwikkelen voor het federaal vastgoedpatrimonium. Het wordt hoog tijd dat de bevoegde minister eens orde op zaken stelt bij haar diensten.
Minister Matz stuurde recent naar elk Kamerlid een brief met daarin de aankondiging dat ze een eerste versie van het federale digitaal vastgoedkadaster klaar heeft. Voorlopig zullen enkel de leden van de Kamer dat kadaster kunnen inkijken. Een eerste kleine stap. Het mag daar echter niet bij blijven. Minister Matz moet nu snel met dat kadaster aan de slag om waar mogelijk het gebouwenpatrimonium te rationaliseren en middelen efficiënter in te zetten. Daarbij denk ik aan het inzetten op het onderhoud van de infrastructuur van de Federale Politie en Justitie waar de plafonds – letterlijk – naar beneden vallen, of aan het toegankelijk maken van overheidsgebouwen voor personen met een handicap.
Ook in West-Vlaanderen heel wat leegstand
Ook in West-Vlaanderen staan heel wat overheidsgebouwen leeg. Er zijn 11 sites van de Regie der Gebouwen in West-Vlaanderen die geheel of gedeeltelijk leegstaan. In totaal goed voor zo’n 11.883 m². Daarnaast blijft er in West-Vlaanderen ook nog eens 13.859 m² aan gehuurde oppervlakte, verspreid over een vijftal sites, ongebruikt. In West-Vlaanderen worden gebouwen met potentieel jarenlang verwaarloosd. Lokale besturen schreeuwen vaak om ruimte voor dienstverlening, maar de federale sites blijven ongebruikt.
Minister blijft vaag over kostenplaatje
Opvallend: de minister kon of wou geen duidelijkheid geven over de jaarlijkse huurkost van de leegstaande gebouwen. Ik vind dat best opmerkelijk, want in het verleden kon men dit wel achterhalen. Iedere eigenaar, elk bedrijf, elke gemeente weet perfect hoeveel huur er betaald wordt en welke ruimtes leegstaan. Zij treden op als een goede huisvader. Dat de minister dat niet kan of wil meedelen voor de federale gebouwen, zegt alles over het huidig beleid.
Cd&v vraagt versnelling en concrete actie
Sinds 2019 werden weliswaar 270 gehuurde gebouwen afgestoten, goed voor ruim 313.000 m², maar de leegstand blijft hoog. Het regeerakkoord voorziet een reductie van 15% van de gehuurde kantoorruimte tegen 2028, maar volgens mij gaat dit veel te traag. Er is nood aan een strategisch en proactief beleid. Daarnaast dringt een versnelde verkoop of herbestemming van leegstaande panden zich op, en tot slot is er nood aan een transparant overzicht van de werkelijke kosten van deze leegstand. We kunnen het ons niet veroorloven om miljoenen euro’s weg te smijten aan deze leegstaande gebouwen.
