Franky in Brussel

Vandaag stelde ik in het parlement opnieuw een duidelijke vraag aan de minister: hoe wil hij niet alleen in Brussel, maar ook in kleinere steden en gemeenten opnieuw van lokale veiligheid een echte prioriteit maken? De aanleiding was de aankondiging van extra politie-inzet in Brussel, iets wat ik uiteraard steun. Maar terwijl we investeren in onze grote steden, mogen we niet blind zijn voor wat er elders gebeurt. Veiligheidsproblemen stoppen namelijk niet aan de stadsrand van Brussel, Gent of Antwerpen.

Vandaag waren collega Kris, collega Sammy en ik in Roeselare voor een persmoment over een onderwerp dat steeds meer Vlamingen raakt: veiligheid in onze buurten. Het onveiligheidsgevoel bij de inwoners staat op het hoogste peil in 20 jaar, en overlast is een van de belangrijkste oorzaken. Van drugsgebruik en vechtpartijen tot daklozen die ronddwalen en gezinnen angstig maken: onze burgemeesters staan elke dag aan de frontlinie, maar beschikken niet altijd over de instrumenten om doeltreffend in te grijpen.

Sinds 30 oktober weten we het zeker: onze veiligheid wordt getest. Drones boven kazernes en luchthavens, doelgerichte cyberaanvallen, en desinformatie die verwarring zaait. Het zijn geen incidenten meer, het is georganiseerd. Als federaal volksvertegenwoordiger maak ik me daar ernstig zorgen over. Veiligheid stopt niet bij de kazernepoort. Daarom moet ons antwoord ook veel breder zijn dan enkel militair beleid.

Tijdens de plenaire vergadering heb ik de minister van Binnenlandse Zaken het volgende gevraagd: welke afspraken heeft de Nationale Veiligheidsraad gemaakt om snel te komen tot een breed plan van aanpak dat alle locaties beschermt?

Vandaag trok ik samen met collega Kris Declercq naar Ieper voor een gesprek met lokale besturen over hun rol in een steeds complexere veiligheidsrealiteit. We merken het overal: burgemeesters staan vaak op de eerste lijn wanneer er zich crisissen voordoen, maar krijgen niet altijd de instrumenten en informatie die daarbij horen. Na dit overleg volgde een indrukwekkend bezoek aan de gevangenis van Ieper. 

Vandaag in de Kamer confronteerde ik de minister van Binnenlandse Zaken met de chaos die dinsdag in Brussel werd aangericht. Wat we toen zagen, was een pijnlijk contrast. Aan de ene kant: 80.000 mensen die op een vreedzame manier hun stem lieten horen, een toonbeeld van hoe protest in een democratie hoort te verlopen. Aan de andere kant: een kleine, maar gewelddadige groep extreemlinks tuig dat er alles aan deed om dat vreedzame signaal te overschaduwen.

De leegstand van federale overheidsgebouwen blijft een structureel probleem. Uit het antwoord van minister Matz op mijn parlementaire vraag blijkt dat er in heel België momenteel meer dan 380.000 m² vloeroppervlakte volledig of gedeeltelijk leegstaat. Dat komt overeen met een leegstandspercentage van 5,43% van het totale patrimonium. De cijfers zijn zorgelijk. In tijden van begrotingscrisis blijft de federale overheid miljoenen euro’s verliezen aan gebouwen die grotendeels stof staan te vergaren. Dat is geld van de belastingbetaler dat letterlijk niets opbrengt.

Het ziekteverzuim bij federale ambtenaren blijft toenemen. In 2024 werden in totaal 1.508.992 werkdagen gemist wegens ziekte, het hoogste cijfer van de afgelopen zes jaar. In 2019 ging het nog om 1.367.681 dagen. Een stijging van meer dan 10% op slechts zes jaar tijd. Het ziekteverzuim treft vooral vrouwen en 50-plussers. Vorig jaar waren vrouwen samen goed voor 979.285 ziektedagen, bijna tweederde van het totaal. Ook bij Franstalige ambtenaren ligt het verzuim beduidend hoger. Hoewel de redenen voor ziekte zeer uiteenlopend kunnen zijn, is er volgens mij dringend meer aandacht nodig voor werkbaar werk en een betere balans tussen werk en gezin: de invoering van het familiekrediet is een absolute must.

Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Hilde Crevits lanceerde recent een plan om in Vlaanderen lokale vrijwilligerskorpsen op te richten. Het gaat om burgerkorpsen van 10 tot 80 leden die snel kunnen worden ingeschakeld bij lokale noodsituaties zoals wateroverlast, langdurige stroomuitval of de ondersteuning van kwetsbare inwoners. Ondertussen blijkt het succes van deze maatregel: al 123 gemeenten hebben zich bereid getoond om een vrijwilligerskorps op te richten. Ik bevroeg de federale minister van Binnenlandse Zaken over of er federale ondersteuning mogelijk is voor dit soort initiatieven. Er is immers een belangrijke link te maken met de federale bevoegdheden inzake civiele veiligheid. Uit het antwoord van minister Quintin blijkt dat de federale regering voorlopig geen bijkomende financiële stimulansen zal voorzien. Er zou eventueel wel bijgedragen kunnen worden aan opleidingen en oefeningen. Daarnaast zal de FOD Binnenlandse Zaken een Europese benchmarking uitvoeren om goede praktijken te verzamelen rond burgerparticipatie in de noodhulp.

Vandaag hadden we in de commissie Binnenlandse Zaken een stevig actualiteitsdebat over onze veiligheid. Ik nam het woord over verschillende actuele kwesties, met een bijzondere focus op de drugsproblematiek in Brussel en de aanpak van criminaliteit in onze steden.

Uit cijfers die ik recent opvroeg bij minister van Binnenlandse Zaken over de evolutie van het aantal vrijwillige brandweerlieden in België, blijkt dat het aantal vrijwilligers nog steeds daalt. In de provincies West- en Oost-Vlaanderen is er zelfs in geen enkele hulpverleningszone sprake van groei. Dit is een zeer verontrustende evolutie, want vrijwilligers zijn cruciaal voor de goede werking van onze hulpverleningszones.